Klassieke muziek is niet uit de muziekwereld weg te denken. Of je nu wel of geen klassieke muziekkenner bent, van deze componisten uit deze serie ken je er vast en zeker een paar: Wolfgang Mozart of Johannes Brahms bijvoorbeeld. De colleges bieden voor elk wat wils.

In dit college verdiepen we ons in Mozart's meesterwerk ‘Symfonie nr. 41’. Hij schrijft in 1788 een trilogie van 3 symfonieën, met alle drie een verschillend karakter. Het zijn uiteindelijk zijn laatste symfonieën geworden. Symfonie nr. 41, ‘Jupiter’, is nog steeds een van de meest perfecte muziekstukken aller tijden.

Deze succesvolle lezingenreeks is inmiddels een vertrouwd onderdeel van het programma van dbieb. Per avond staat een ander boek centraal. Vooraanstaande specialisten, veelal verbonden aan de Faculteit Letteren van de Rijksuniversiteit Groningen, bespreken literaire werken.

In ‘Zwarte september’ beleeft de twaalfjarige Gigio Bellandi in de zomer van 1972 aan de noordwestkust van Toscane een ingrijpende periode. Hij maakt kennis met muziek, boeken en liefde, maar door een tragische gebeurtenis eindigt zijn kinderlijke onschuld abrupt. Dr. Els Jongeneel bespreekt dit literaire werk.

Franz Schubert componeerde zijn Octet voor blazers en strijkers in opdracht, bedoeld als divertimento: lichte, onderhoudende muziek. Op het eerste gehoor is het dat ook, maar al snel ontvouwt zich een rijkdom aan stemmingen. Zo krijgt het werk meerdere lagen en een verrassende diepgang.

In ‘Barcode van stilte’ wil Hester Knibbe vat krijgen op de fundamenten van ons bestaan. In haar gedichten gaat ze op zoek naar stilte. Deze kun je ervaren in de marge van de samenleving of juist in de hectiek ervan. Dr. Henk Harbers bespreekt dit literaire meesterwerk.

Arend Hazekamp uit Burgum publiceerde vorig jaar het boek Vrije socialisten in verzet 1940-1945, over het geweldloos verzet van de geestverwanten van Ferdinand Domela Nieuwenhuis tijdens de Tweede Wereldoorlog. In zijn lezing gaat Arend Hazekamp in op het geweldloze verzet in de noordelijke provincie en in Friesland.

Johannes Brahms werkte bijna twintig jaar aan zijn Eerste symfonie, uit vrees vergeleken te worden met Beethoven. Na de première in 1876 volgde al een jaar later zijn Tweede symfonie, later bekend als de ‘Pastorale’. Een geheel eigen geluid: ook in zijn symfonieën van 1883 en 1885 toont Brahms zijn meesterschap.

‘De Petrov's en de griep’ vertelt het verhaal van familierelaties en de Russische mentaliteit in een post-Sovjetsamenleving. In de levens van de familie Petrov ligt onderliggende waanzin voortdurend op de loer. Terugblikken naar de jeugd van de hoofdpersoon in de jaren tachtig onthullen moeilijk doorbreekbare patronen.

César Franck componeerde deze sonate voor viool en piano als huwelijksgeschenk voor de beroemde Belgische violist Eugène Ysaÿe. Het stuk ademt verschillende sferen: van verliefd en romantisch tot speels gekibbel, aandachtig luisteren en harmonieus samenspel. Alle facetten die een relatie kenmerken.

Na een eredoctoraat in Praag componeerde Antonín Dvořák zijn Achtste symfonie. Geïnspireerd door natuur en levensvreugde klinkt dit optimistische werk als een stroom van originele ideeën en warme, hartstochtelijke thema’s die de luisteraar blijven meeslepen.

In deze opgetogen roman kruisen ecologie, AI en menselijke relaties elkaar. Oceanograaf Eveline, beursmakelaar Todd en de hyperintelligente AI Profunda komen bijeen op een eiland in de Stille Oceaan. Hier wordt het volgende avontuur van de mensheid voorbereid: de kolonisatie van de zee met drijvende steden.

In dit college bespreekt Gabriël Vriens ‘Symfonie nr. 2 de Wederopstanding’ van Gustav Mahler. Mahler zocht met zijn symfonieën houvast voor het leven. In zijn 1e symfonie was dat nog een held uit een boek. Maar in de 2e symfonie geeft hij een beeld van het geloof in de wederopstanding. Een troostrijk werk

In deze historische roman zoekt tandenjager Vos Jacobsz in napoleontisch Europa naar lijken met gave tanden, om door te verkopen aan tandartsen die er kunstgebitten van maken. Vos’ vondst van een uitzonderlijk mooi gebit, dat hij in Londen in zijn eigen mond laat zetten, opent voor hem deuren naar hogere kringen.

De Boléro is een betoverend werk, al zag Ravel het zelf niet als een volwaardige compositie. Toch is het uitgesproken Frans in klankkleur en orkestratie. Hetzelfde geldt voor het Pianoconcert in G: een meesterwerk in klassieke Mozart-stijl, verrijkt met moderne invloeden zoals jazz en Baskische volksmuziek.

Tijdens The Troubles, in de zomer van 1979, reist de Engelse schilder Loyd naar een afgelegen Engels eiland voor de westkust van Ierland, om te schilderen. Fransman Jean-Pierre Masson bezoekt het eiland al vele jaren en is fel beschermer van het isolement van de bewoners en is niet blij met de aanwezigheid van Loyd.

Begin jaren ’70 belandde Arvo Pärt in een creatieve crisis en zocht hij naar nieuwe muzikale richtingen. Hij hervond zichzelf met een ogenschijnlijk eenvoudige stijl, die hij tintinnabuli noemde (als kleine klokjes). Deze sobere aanpak bleek van grote kracht: ingetogen, maar tijdloos mooi.

De klassieker van Jane Austen uit 1813 vertelt het verhaal van de jonge en knappe dochters van de familie Bennet, dat zich afspeelt in de 18e eeuw. Vader en moeder Bennet proberen hun dochters aan de man te brengen. Vele verwikkelingen volgen, onder andere door trots en vooroordeel veroorzaakt.

De twaalfjarige Eliza heeft zes broers, waarvan er volgens haar stiefmoeder en vaders vijf van zijn verdronken op zee. Eliza gelooft er niks van. Ze besluit om samen met zesjarige broertje Krekel de broers te gaan zoeken, zelfs als dat betekent dat ze door weer en wind naar de Witte kliffen moet reizen.